Βρισκόμαστε σήμερα στην ύστατη ώρα στο πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Συζητάμε πάλι σήμερα, με ανεξέλεγκτες χωματερές ανοιχτές, με μόνο έναν και αυτόν κορεσμένο ΧΥΤΑ, με μόνο ένα εργοστάσιο ανακύκλωσης. Συζητάμε για το περιβάλλον της Αττικής και την ίδια ώρα το πληγώνουμε, το ρυπαίνουμε.
Όλοι, Δήμοι, Νομαρχίες και πολίτες πετάμε τις ευθύνες που έχουμε κι αυτές στα σκουπίδια και ψάχνουμε που να χρεώσουμε το πρόβλημα. Στην κυβέρνηση που δεν εφαρμόζει, στην προηγούμενη κυβέρνηση που νομοθέτησε, στον ΕΣΔΚΝΑ που είναι ο εύκολος στόχος, στους πολίτες που αντιδρούν.
Φίλες και φίλοι,
Με την υπάρχουσα γραφειοκρατία και την πολιτική ατολμία που επικρατεί σε κάθε βαθμίδα διοίκησης, είναι αδύνατη η οποιαδήποτε λύση σήμερα, για το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων στην Αττική.
Η προστασία του περιβάλλοντος, που όλοι επικαλούμαστε, απαιτεί τη δημιουργία έργων υποδομής, την ευαισθητοποίηση των πολιτών και τη διαμόρφωση στάσης κοινωνικής ευθύνης, καθώς και γενικότερη κινητοποίηση της κοινωνίας και των θεσμών της.
Η χώρα μας, παρ΄ ότι διαθέτει νομοθετικό πλαίσιο για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, παρουσιάζει μεγάλες καθυστερήσεις στην πρακτική εφαρμογή του και αποκλίσεις από την Εθνική Στρατηγική, για την οποία υπάρχουν δεσμεύσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα πρόστιμα καραδοκούν.
Ένα μεγάλο μερίδιο της ευθύνης φέρουν και οι ΟΤΑ στους οποίους ανήκει η αρμοδιότητα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
Ως ο μοναδικός σήμερα Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, ο ΕΣΔΚΝΑ, προτείνουμε, για την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων της Αττικής:
1. Την υλοποίηση του περιφερειακού σχεδιασμού και τη λειτουργία των τριών εγκεκριμένων Οργανωμένων Εγκαταστάσεων Διαχείρισης Απορριμμάτων.
2. Την άμεση κατάργηση και αποκατάσταση των χώρων ανεξέλεγκτης απόθεσης απορριμμάτων.
3. Την αξιολόγηση και επιλογή των σύγχρονων τεχνολογιών διαχείρισης, επεξεργασίας και αξιοποίησης των απορριμμάτων και σταδιακή μετάβαση, με ορίζοντα το 2012, από τους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ΧΥΤΑ σε χώρους Υγειονομικών Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ).
4. Την ενεργοποίηση του Νόμου 2939/2001 για την ανακύκλωση με την δημιουργία νέου φορέα, που η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα έχει τον πρώτο λόγο, προκειμένου να γίνει οργανωμένη και συστηματική υλοποίηση προγραμμάτων ανακύκλωσης και έλεγχος των οικονομικών πόρων των εφαρμοζόμενων συστημάτων.
5. Την κατασκευή υποδομών διαχείρισης των βιομηχανικών, των τοξικών και των μολυσματικών αποβλήτων.
6. Την ενίσχυση από την πολιτεία για την διάθεση των προϊόντων της ανακύκλωσης, ώστε να μην επιστρέφουν στους ΧΥΤΑ.
7. Την δημιουργία ειδικής υπηρεσίας ανακύκλωσης σε κάθε Δήμο και Κοινότητα.
8. Την επανεξέταση της τιμολογιακής πολιτικής ως προς το κόστος της διαχείρισης, με ιδιαίτερη έμφαση στην πολιτική οικονομικών κινήτρων για την ανακύκλωση.
9. Την ονομαστικοποίηση των αντισταθμιστικών τελών προς τους Δήμους, υπό μορφή έργων και υπηρεσιών και κάλυψη μέρους αυτών από πόρους του Υπουργείου Περιβάλλοντος αντί των ΚΑΠ των ΟΤΑ.
10. Πριμοδότηση των Δήμων, που συμμετέχουν αποτελεσματικά και επιτυγχάνουν τους ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους των σχεδίων εναλλακτικής διαχείρισης.
11. Κατασκευή δικτύου σταθμών μεταφόρτωσης στους Δήμους για την μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Πιστεύουμε, στη σημερινή με πρωτοβουλία της ΤΕΔΚΝΑ ημερίδα, όλοι οι συμμετέχοντες να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων με την απαιτούμενη κοινωνική ευθύνη.
Να καταθέσουν τις απόψεις τους για το κρίσιμο πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων με την απαιτούμενη ειλικρίνεια και χωρίς υστεροβουλία.
Ελπίζουμε, οι απόψεις που θα κατατεθούν, να μην αποτελέσουν για μία ακόμα φορά την δικαιολογία για τη διαιώνιση της απαράδεκτης σημερινής κατάστασης.
Είναι γνωστό ότι από το 1996 οι Φορείς της Νομαρχιακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης είχαν δεσμευτεί να επεξεργαστούν με δική τους ευθύνη ένα Σχέδιο Διαχείρισης για τα απορρίμματα που παράγονται αποκλειστικά από τους μόνιμους κατοίκους, τους παρεπιδημούντες και τους παραθεριστές της Νομαρχίας Ανατολικής Αττικής.
Είχαν ακόμη δεσμευτεί να προτείνουν χώρους εντός των διοικητικών ορίων τους για την εγκατάσταση Εργοστασίου Ανακύκλωσης και χώρο Υποδοχής των Υπολειμμάτων με συνολική δυναμικότητα 1000 τόνων ημερησίως. Τέλος, είχαν δεσμευτεί να μπει οριστικό τέλος στην αθλιότητα των επικίνδυνων χωματερών.
Δυστυχώς έναντι όλων αυτών των δεσμεύσεων, αλλά και των υποχρεώσεων που επιβάλλονται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή Νομοθεσία έχουν διατυπώσει γενικόλογες ευχές και αφηρημένες προτάσεις.
Κάποια στιγμή πρέπει να ενημερωθούν και οι πολίτες, που δικαίως σήμερα διαμαρτύρονται, αφού αγνοούν την πραγματική διάσταση του προβλήματος από τα θεσμοθετημένα όργανα της Πολιτείας για την προώθηση και εφαρμογή συγκεκριμένων λύσεων και δράσεων για τον τόπο τους και το περιβάλλον.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Θα πρέπει εδώ να τονίσω ότι όλες οι διαδικασίες που έγιναν μέχρι σήμερα από την Περιφέρεια Αττικής, πραγματοποιήθηκαν με διαφάνεια και νομιμότητα και οι αδιάβλητες διαδικασίες κρίθηκαν επανειλημμένα από δεκάδες ελέγχους και τα Ανώτατα Ελληνικά δικαστήρια, Συμβούλιο Επικρατείας και Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ο ΕΣΔΚΝΑ, το θεσμικό όργανο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων, έχει προσπαθήσει έναντι αυτών των αρνήσεων, σε πνεύμα συνεργασίας και αλληλοβοήθειας προς τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, να διευκολύνει τους δήμους της Ανατολικής Αττικής που δεν είναι μέλη του, στην προσπάθεια της παύσης λειτουργίας των ανεξέλεγκτων χωματερών στην περιοχή τους, δεχόμενος τα απορρίμματα τους στην ΟΕΔΑ Δυτικής Αττικής σήμερα.
Στις σημερινές συνθήκες, ο ΕΣΔΚΝΑ, μετά την επικαιροποίηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού, την εξασφάλιση των αναγκαίων οικονομικών πόρων τόσο από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και των Ελληνικών Κυβερνήσεων, θα πρέπει να αναλάβει την πλήρη εφαρμογή του Περιφερειακού Σχεδιασμού στην Αττική, δεδομένου ότι από πλευράς των φορέων που δεν είναι μέλη του δεν υπήρξε η ανάλογη προσπάθεια ανάληψης των ευθυνών και υποχρεώσεών τους για τη δημιουργία φορέα διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων μέχρι την 31-12-06, όπως η νομοθεσία προέβλεπε.
Κλείνοντας, Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,
οφείλω να σας υπενθυμίσω ότι με τις παρούσες συνθήκες σε μια τετραετία θα έχει κορεσθεί ο ΧΥΤΑ Φυλής και ότι η ωρίμανση νέων έργων απαιτεί, όπως έχει αποδειχθεί, τουλάχιστον μία πενταετία.
Πρέπει σ΄ αυτή την διημερίδα να προσδιοριστούν οι δράσεις, τα έργα, οι τεχνολογίες και η αξιοποίησή τους, τα οικονομικά δεδομένα, τα προγράμματα που θα εφαρμόσουμε το 2012, το οποίο απέχει ελάχιστα και το μόνο που γνωρίζουμε είναι ότι δεν θα έχουμε τι να κάνουμε τότε τα σκουπίδια μας.
